Okullarda Yeni Dönem: MEB’den Yapay Zekâ Hamlesi ve Denetim Ekipleri!

Milli Eğitim Bakanlığı, sınıflara kadar giren yapay zekâ teknolojileri için düğmeye bastı! Eğitim dünyasında taşları yerinden oynatacak yeni kararla birlikte, okullarda "Yapay Zekâ Denetim ve Rehberlik Ekipleri" kuruluyor. Peki, okul müdürlerinin başkanlık edeceği bu özel kurullar öğrencileri hangi risklerden koruyacak? Bilişim ve rehber öğretmenlerinin yeni görev tanımları neler? Kurul oluşturamayan okulları nasıl bir süreç bekliyor? Veri gizliliğinden etik ihlallere kadar dijital dünyanın tüm bilinmeyenleri artık mercek altında. İşte MEB'in yeni vizyonu ve kuralları...

Millî Eğitim Bakanlığı, eğitim kurumlarında yapay zekâ tabanlı uygulamaların güvenli, etik ve kontrollü biçimde kullanılmasını sağlamak amacıyla okul yönetimlerine yeni sorumluluklar yükleyen kapsamlı bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Bu kapsamda, Türkiye genelindeki tüm okullarda “Yapay Zekâ Denetim ve Rehberlik Ekipleri” kurulması kararlaştırıldı.

Okullarda Yapay Zekâ Denetimi Kurumsallaşıyor

Yeni uygulamayla birlikte, yapay zekâ destekli araçların eğitim süreçlerinde oluşturabileceği etik, pedagojik ve psikolojik risklerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Öğrenci güvenliği, kişisel verilerin korunması ve öğretmenlerin yapay zekâyı doğru ve bilinçli kullanması bu ekiplerin temel sorumluluk alanları arasında yer alacak.

Kurulacak ekiplerin başkanlığını okul müdürleri üstlenecek. Yapay zekâya ilişkin tüm değerlendirme, yönlendirme ve karar süreçleri okul müdürü başkanlığındaki bu üst yapı üzerinden yürütülecek.

Üç Uzmanlı Çekirdek Kadro Oluşturulacak

Her okulda oluşturulacak Yapay Zekâ Denetim ve Rehberlik Ekibi, üç temel uzmanlıktan oluşacak. Bilişim Teknolojileri Öğretmeni, yapay zekâ tabanlı dijital araçların teknik altyapısını ve doğru kullanımını takip edecek. Rehber Öğretmen, öğrenciler üzerindeki psikolojik etkiler ile etik sınırların gözetilmesinden sorumlu olacak. YEĞİTEK Okul Sorumlusu ise dijital uygulamaların merkezi yapılarla uyumlu biçimde yürütülmesini sağlayacak.

Bu yapı sayesinde yapay zekâ uygulamalarının hem teknik hem de insani boyutları eş zamanlı olarak izlenecek.

Şeffaflık İçin Sekretarya Birimi Kurulacak

Sistemin kayıtlı ve denetlenebilir şekilde işlemesi amacıyla okullarda ayrıca bir sekretarya birimi oluşturulacak. Yapay zekâya ilişkin etik ihlal iddiaları, başvurular ve itirazlar bu birim aracılığıyla kayıt altına alınacak. Böylece tüm süreçlerin şeffaf biçimde yürütülmesi sağlanacak.

Ekip Kurulamayan Okullar İçin Alternatif Model

Bazı okullarda üç kişilik Yapay Zekâ Etiği Ekibi oluşturulamaması durumunda izlenecek yol da netleştirildi. Bu gibi hallerde durum, resmi yazıyla İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü’ne bildirilecek. Başvurular yine okul müdürlüğü üzerinden alınacak; ancak inceleme ve karar süreçleri İlçe veya İl Yapay Zekâ Etik Kurulları tarafından yürütülecek.

Güvenli Dijital Eğitim Ekosistemi Hedefleniyor

Millî Eğitim Bakanlığı’nın bu adımıyla birlikte, yapay zekâ kullanımının okullarda daha kontrollü, sistemli ve etik ilkelere dayalı bir yapıya kavuşması amaçlanıyor. Uygulamanın, hem öğretmenler hem de öğrenciler için güvenli, bilinçli ve sürdürülebilir bir dijital eğitim ortamı oluşturması hedefleniyor.

Bilgi Kutusu

Kimler Sorumlu, Hangi Durumlar İhlal Sayılacak?

Yapay Zekâ Denetim ve Rehberlik Ekipleri, okullarda yapay zekâ kullanımına ilişkin tüm süreçlerden birinci derecede sorumlu olacak. Sorumluluk alanları ve ihlal kapsamına giren durumlar net başlıklar altında belirlendi.

Sorumlu Kişiler ve Birimler

Okul Müdürü:
Yapay zekâya ilişkin tüm uygulamaların genel koordinasyonundan ve alınan kararların mevzuata uygunluğundan sorumludur.

Bilişim Teknolojileri Öğretmeni:
Yapay zekâ tabanlı araçların teknik güvenliği, veri erişimi ve dijital altyapının doğru kullanımıyla ilgilenir.

Rehber Öğretmen:
Yapay zekâ kullanımının öğrenciler üzerindeki psikolojik etkilerini izler, etik sınırların aşılmamasını sağlar.

YEĞİTEK Okul Sorumlusu:
Okulda kullanılan dijital uygulamaların merkezî sistemlerle uyumunu ve raporlamasını yürütür.

Sekretarya Birimi:
Başvuru, itiraz ve etik ihlal bildirimlerini kayıt altına alarak sürecin şeffaf biçimde ilerlemesini sağlar.

İhlal Sayılacak Durumlar

Öğrencilerin kişisel verilerinin yapay zekâ araçları üzerinden izinsiz paylaşılması

Yapay zekâ uygulamalarının öğrenci psikolojisini olumsuz etkileyecek biçimde kullanılması

Öğrencilerin yapay zekâya bağımlı hale getirilmesi veya öğretme sürecinin tamamen otomasyona bırakılması

Etik ilkelere aykırı içerik üretimi ya da öğrenci davranışlarını yönlendiren yapay zekâ kullanımı

Veliler ve öğretmenler bilgilendirilmeden yapay zekâ temelli sistemlerin devreye alınması

Yapay zekâ kullanımına ilişkin şikâyet ve başvuruların kayıt altına alınmaması