Milletvekillerine Dört Kademeli Yaptırım! TBMM İç Tüzüğü Sil Baştan Yazılıyor

Parlamento çatısı altında yeni bir disiplin ve verimlilik dönemi kapıda! TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un çağrısıyla start alan iç tüzük değişikliği çalışmalarında sona yaklaşıldı. Fransa Parlamentosu’nun disiplin modelinden esinlenerek hazırlanan yeni taslak, Meclis’te huzuru bozan ve genel kurul düzenine aykırı hareket eden vekillere yönelik ağır mali ve idari yaptırımlar öngörüyor. Kürsü ihlallerinden hakarete, tehditvari söylemlerden fiziki engellemelere kadar her türlü eylem artık net bir karşılık bulacak. Peki, hangi ihlale kaç ay maaş kesintisi gelecek? Bina giriş yasağı hangi durumlarda uygulanacak? 2018'deki Anayasa Mahkemesi engelini aşmak için bu kez hangi formüller geliştirildi? Yasama süreçlerini hızlandıracak "komisyon odaklı" yeni modelin tüm şifreleri haberimizde...

TBMM’de İç Tüzük Değişikliği Çalışmaları Hızlandı

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde iç tüzüğün güncellenmesine yönelik çalışmalar ivme kazandı. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un değerlendirmelerinin ardından hazırlanan kapsamlı rapor, Meclis’te düzeni bozan milletvekillerine yönelik maddi yaptırımların önünü açacak yeni bir disiplin modelini gündeme taşıdı.

Hazırlanan çalışmanın temel amacı, yasama faaliyetlerinde düzenin sağlanması ve Genel Kurul çalışmalarının daha verimli yürütülmesi olarak ifade ediliyor.

Dört Kademeli Disiplin Sistemi Önerildi

Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan ve milletvekillerine sunulan raporda, Fransa Parlamentosu’nda uygulanan disiplin modeli örnek alındı. Buna göre, Meclis kürsüsünde uygunsuz davranış, hakaret, tehdit ve Genel Kurul düzenini bozan fiiller için dört aşamalı bir yaptırım sistemi öneriliyor.

Yeni sistemde, her ihlalin ağırlığına göre farklı disiplin cezalarının uygulanması hedefleniyor.

Uyarıdan Maaş Kesintisine Kademeli Yaptırım

Raporda yer alan öneriye göre, en hafif disiplin ihlallerinde sözlü ihtar ile yetinilecek. Ancak davranışın tutanaklara geçmesi halinde, milletvekilinin maaşından bir ay süreyle dörtte bir oranında kesinti yapılması öngörülüyor.

Kınama cezası uygulanması durumunda ise yarım maaş kesintisi devreye girecek. Bu yaptırımların, Meclis’te caydırıcılığı artırması amaçlanıyor.

Geçici Çıkarma ve Meclis’e Giriş Yasağı

Daha ağır disiplin ihlallerinde, milletvekilinin geçici olarak Meclis çalışmalarından çıkarılması veya Meclis’ten uzaklaştırılması gündeme gelecek. Bu durumda iki ay boyunca yarım maaş kesintisi uygulanacak.

Ayrıca ilgili milletvekilinin 15 birleşim boyunca Genel Kurul çalışmalarına katılması ve Meclis binasına girmesi yasaklanacak. Aynı fiilin tekrarı halinde bu sürenin 30 birleşime kadar uzatılması planlanıyor.

Yasama Sürecinde Hız ve Verimlilik Hedefi

Raporda yalnızca disiplin düzenlemeleri değil, yasama faaliyetlerini hızlandırmaya yönelik yapısal öneriler de yer alıyor. Buna göre, kanun tekliflerinin ana metinlerinin komisyonlarda daha olgun hale getirilerek Genel Kurul’a sunulması hedefleniyor.

Bu yöntemle hem yasama kalitesinin yükseltilmesi hem de Meclis’in denetim kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

AYM İptali Dikkate Alındı

Hatırlanacağı üzere, 2018 yılında iç tüzüğe eklenen benzer bir maaş kesintisi düzenlemesi, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Yeni çalışmada, söz konusu iptal kararının gerekçeleri dikkate alınarak, yaptırımların daha açık, net ve uygulanabilir bir çerçeveye oturtulması planlanıyor.

Meclis kaynakları, yeni disiplin hükümlerinin hukuki tartışmalara yol açmaması için titizlikle hazırlandığını belirtiyor.

“NE DEĞİŞİYOR?” KUTUSU

TBMM İç Tüzüğünde Öne Çıkan Yeni Düzenlemeler

Meclis’te düzeni bozan milletvekillerine yönelik maddi yaptırımlar ilk kez açık ve kademeli biçimde tanımlanıyor.

Sözlü ihtar, hafif ihlaller için yeterli görülürken, tutanaklara geçen uyarılarda maaşın dörtte biri kesilecek.

Kınama cezası alan milletvekilleri için yarım maaş kesintisi uygulanacak.

Geçici çıkarma veya uzaklaştırma halinde iki ay boyunca yarım maaş kesintisi ve 15 birleşim Meclis’e giriş yasağı getirilecek.

Aynı disiplin ihlalinin tekrarı durumunda uzaklaştırma süresi 30 birleşime kadar uzayabilecek.

Kanun teklifleri Genel Kurul’a gelmeden önce komisyonlarda daha kapsamlı şekilde olgunlaştırılacak.

Yeni düzenlemede, daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen hükümler dikkate alınarak hukuki belirlilik güçlendirilecek.