Mahkemeden memurun disiplin cezasına sevindirici karar

Danıştay 12. Dairesi'nden emsal niteliğinde bir karar çıktı! İl Emniyet Müdürlüğü'nde aday teknisyen yardımcısı olarak görev yapan bir personelin, daha önce mahkemece iptal edilen bir cezasının "tekerrüre" (tekrarlamaya) esas alınarak verilen 4 ay kısa süreli durdurma cezası, hukuka aykırı bulunarak iptal edildi. Bu karar, disiplin hukuku açısından önemli bir içtihat niteliği taşıyor.

İlk Derece Mahkemesi Reddetmişti: "Fiil Sabittir"

Olay, davacının 2 Ocak 2012 tarihinde mesai bitimine kadar herhangi bir mazeret bildirmeksizin görevine gelmediğinin tutanakla tespit edilmesiyle başladı. Hakkında soruşturma başlatılan aday teknisyen yardımcısına, "Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-9 maddesi uyarınca 3 güne kadar aylık kesimi cezası" teklif edilmişti. Ancak, idare bu suçu tekerrür etmiş sayarak, Tüzüğün 14. maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezası verdi.

Davacının, ablasının geçirdiği trafik kazası nedeniyle bir gün Van'da kaldığını ve küçük çocuklarına bakmak zorunda kaldığını, bu davranışın makul bir mazerete dayandığını, kendisinin de yetiştirme yurdunda büyüdüğü için yardıma ihtiyacı olduğunu belirterek itiraz etmesine rağmen, ilk derece mahkemesi davanın reddine karar vermişti. Mahkeme, davacının görevinin başında bulunmadığı hususunun "sabit olduğu" ve geçerli bir mazeret belgesi sunamadığı gerekçesiyle işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına hükmetmişti.

Danıştay'dan Karşıt Görüş: "Tekerrür Şartları Gerçekleşmemiştir"

Davacının temyiz talebini değerlendiren Danıştay Onikinci Dairesi, dosyadaki belgeleri titizlikle inceledi. Daire, tekerrür hükmünün uygulanabilmesi için ceza verilmesine neden olan eylemin belirli bir süre içinde tekrarlanması ve önceki cezanın kesinleşmiş olması gerektiği ilkesine vurgu yaptı.

Danıştay, olayda davacıya daha önce verilen ve tekerrüre esas alınan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile 3 günlük aylık kesimi cezasının iptali istemiyle açılan davanın, idare mahkemesince iptal edildiğini tespit etti. Dahası, bu iptal kararının Danıştay Onikinci Dairesi tarafından 3 Aralık 2024 tarih ve E:2023/6718, K:2024/5192 sayılı karar ile onandığı belirlendi.

Danıştay, bu bulgular ışığında, tekerrüre esas alınan ceza hukuken ortadan kalktığı için, "tekerrür şartlarının olayda gerçekleşmediği" sonucuna vardı. Bu nedenle, davanın reddi yönündeki ilk derece mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığına hükmederek, temyiz talebini kabul etti ve kararı bozdu.

Bu karar, idari yargının, bireylerin maruz kaldığı disiplin cezalarının hukuka uygunluğunu denetlerken, önceki cezaların hukuki durumunu da titizlikle incelediğini gösteriyor. Böylece, mahkemece iptal edilmiş bir disiplin cezasının, sonradan verilecek başka bir ceza için tekerrür nedeni sayılamayacağının altı çizilmiş oldu.

BU KARAR NEDEN MEMURUN LEHİNEDİR?

• İlk Derece Mahkemesi Reddetmişti: Davacının davasını ilk derece mahkemesi reddetmiş, yani verilen 4 aylık kısa süreli durdurma cezasını hukuka uygun bulmuştu. Bu, davacı için olumsuzdu.
• Danıştay Kararı İlk Kararı Bozdu: Danıştay 12. Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararını BOZMUŞTUR. Bu, davacının lehine, aleyhindeki kararın iptali anlamına gelir.
• Tekerrür Hükmü Uygulanamaz Kararı: Danıştay, davacıya verilen cezanın "tekerrür" (tekrarlama) hükmü uygulanarak arttırılmasının hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Çünkü tekerrüre esas alınan daha önceki ceza, mahkeme tarafından iptal edilmişti ve bu iptal kararı Danıştay tarafından da onanmıştı. Yani hukuken o ceza hiç var olmamış gibi kabul edildiğinden, onun üzerinden yeni bir cezanın ağırlaştırılması (tekerrür) mümkün değildir.

Bu karar sonucunda, davacının almış olduğu 4 aylık kısa süreli durdurma cezası büyük ihtimalle iptal edilecektir, çünkü bu cezanın temelini oluşturan "tekerrür" şartlarının gerçekleşmediği yargı kararıyla tescillenmiştir.