Enflasyon belirleme sistemi kökten değişiyor! TÜİK 2025 yılını baz alacak

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tüketici enflasyonu hesaplama yönteminde kapsamlı bir güncelleme sürecine girdi. Avrupa Komisyonu kararları ve Eurostat yönlendirmeleri doğrultusunda yapılan bu köklü değişiklikle, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)'nin baz yılı "2003=100"den "2025=100"e güncellenecek. Yeni sistem, Ocak 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girecek ve AB üyesi tüm ülkelerle ortak bir standart yakalanmış olacak.

AB Uyumlu Yeni Metodolojik Yapı

TÜİK uzmanları tarafından detayları paylaşılan yeni metodolojinin temelini, AB ile uyumlu bir TÜFE yapısı oluşturuyor. Metodolojik dönüşüm kapsamında ağırlık yapısında önemli değişiklikler yapılacak:

Grup Düzeyindeki Ağırlıklar: Ağırlıklar, artık ulusal hesaplar hanehalkı nihai tüketim harcamalarına göre belirlenecek.

Alt Kalem Ağırlıkları: Bu düzeyde ise Hanehalkı Bütçe Anketi verileri kullanılmaya devam edilecek.

Yeni Harcama Kalemleri: Dijital içerikler gibi yeni tüketim ürünleri endekste ayrı bir kategori olarak yer alacak. Ayrıca, sigorta ve finansal hizmetler de ilk kez bağımsız bir harcama grubu olarak endekse dahil edilecek.

Ana Harcama Grubu Sayısı 13'e Çıkıyor

Yeni sınıflama yapısı, ana harcama gruplarının sayısını artırıyor ve bazı grupları ayırarak daha detaylı bir ölçüm sağlıyor. Yapılan temel değişiklikler şunlardır:

Grupların Ayrılması: Mevcut Kişisel bakım, sosyal koruma ve çeşitli mal-hizmet grubu ikiye ayrılıyor.

Bağımsız Gruplar: Sigorta ve finansal hizmetler ayrı bir grup haline geliyor.

Kayıt Dışı Tüketim: Vergi, üretim ve satış istatistiklerinden elde edilen çok kaynaklı veri setleri kullanılarak kayıt dışı tüketim kalemleri hesaplamalara daha doğru şekilde yansıtılacak.

Enflasyon Oranları Geçmişe Dönük Değişmeyecek

TÜİK, baz yıl güncellemesine rağmen, enflasyon oranlarının geçmiş dönemler dahil değişmeyeceğini özellikle vurguladı.

Aylık ve yıllık enflasyon hesaplamaları aynı şekilde yapılmaya devam edecek.

"2003=100" baz yılına göre yayımlanan manşet enflasyon göstergelerinde geriye dönük bir revizyon olmayacak.

Yalnızca bazı alt endekslerde, sınıflama değişimine bağlı küçük farklılıklar görülebilecek.

Yeni seri, 2025 yılının ortalama endeksine göre normalleştirilerek yayımlanmaya başlanacak.

Sabit Vergi Oranlı TÜFE Göstergesi Geliyor

Ocak 2026 itibarıyla uygulamaya girecek bir diğer yenilik de ek göstergeler:

Mevsimsel Düzeltilmiş TÜFE artık TÜFE ile aynı gün yayımlanacak.

Sabit vergi oranlarıyla hesaplanan TÜFE ilk kez açıklanacak. Bu gösterge, KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergilerin etkisini sabit tutarak, enflasyonu yalnızca saf piyasa fiyat değişimleri üzerinden ölçme imkanı sunacak.