Devlet Memurlarına Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı Yönetmeliği Resmî Gazete'de Yayımlandı

Devlet memurlarına doğum veya evlat edinme sonrası yarım zamanlı çalışma imkanı tanıyan "Devlet Memurlarının Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik" Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme, memurların aile yaşamını desteklemeyi ve çalışma hayatıyla ebeveynlik sorumluluklarını daha uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.

Birinci Bölüm: Başlangıç Hükümleri

Amaç: Yönetmeliğin temel amacı, doğum veya evlat edinme sonrasında memurlara tanınan yarım zamanlı çalışma hakkının usul ve esaslarını belirlemek, ayrıca bu haktan yararlanamayacak memur unvanlarını tanımlamaktır.

Kapsam: Bu Yönetmelik hükümleri, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (A) fıkrasında belirtilen memurlar hakkında uygulanacaktır.

Dayanak: Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ek 43. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar: Yönetmelik kapsamında kullanılan bazı temel terimler şu şekildedir:

İlkokul: 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu gereğince kurulan dört yıllık süreli ve zorunlu okuldur.

Kurum: Memurun görev yaptığı kamu kurum veya kuruluşunu ifade eder.

Mecburi ilköğretim çağının başladığı tarih: Çocukların, 222 sayılı Kanun ile Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği gereğince belirlenen ilkokula başlama tarihidir.

Normal haftalık çalışma süresi: 657 sayılı Kanunun 99. maddesi veya ilgili mevzuatı gereğince memurlar için belirlenen haftalık çalışma süresidir.

Yarım zamanlı çalışma: Doğum veya evlat edinme sonrası, memurların normal haftalık çalışma süresinin yarısı olarak düzenlenen çalışma şeklini ifade eder.

Yetkili amir: 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda belirtilen üst yöneticiyi veya üst yönetici tarafından hizmet birimleri itibarıyla yetki verilen amiri ifade eder.

İkinci Bölüm: Yarım Zamanlı Çalışma Dönemi, Yararlanma Şartları, Müracaat ve Değerlendirme

Yarım Zamanlı Çalışma Dönemi:

Doğum yapan kadın memur için: Doğum sonrası analık izninin veya 657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (F) fıkrası gereğince kullanılan iznin bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ay başına kadar olan dönemdir.

Eşi doğum yapan memur için: Babalık izninin bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ay başına kadar olan dönemdir.

Evlat edinen memurlar için: Evlat edinilen çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten veya 657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (A) fıkrası gereğince verilen sekiz haftalık iznin ya da aynı maddenin (F) fıkrası gereğince kullanılan iznin bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ay başına kadar olan dönemdir. Bu hüküm, bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur için geçerlidir.

Yararlanma Şartları:

Doğum hâlinde memurun yarım zamanlı çalışabilmesi için:

Kendisinin veya eşinin doğum yapmış olması,

Çocuğunun sağ olması,

madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aynı çocuk için daha önce bu haktan yararlanmamış olması,

Kadro unvanının, yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak kadro unvanları arasında yer almıyor olması,

Talepte bulunması şarttır.

Evlat edinme hâlinde memurun yarım zamanlı çalışabilmesi için:

madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aynı çocuk için daha önce bu haktan yararlanmamış olması,

Kadro unvanının, yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak kadro unvanları arasında yer almıyor olması,

Talepte bulunması şarttır.

Müracaat: Memur, yarım zamanlı çalışma dönemi içindeki herhangi bir zamanda, yarım zamanlı çalışmayı kurumundan talep edebilir. Talep dilekçesinde, 9. maddede belirtilen hususlara uygun olarak haftalık yarım zamanlı çalışacağı günlere ve çalışma saatlerine ilişkin tercihini de belirtmelidir.

Değerlendirme: Müracaatlar, yalnızca 6. maddede belirtilen yararlanma şartlarına uygunluk yönünden değerlendirilir ve müracaat tarihinden itibaren en geç bir ay içinde sonuçlandırılır. Değerlendirme neticesinde, hizmet ihtiyacı ve memurun talebi de dikkate alınarak, memurun haftalık yarım zamanlı çalışacağı günler ve çalışma saatleri, 9. maddede belirtilen hususlara uygun olarak yetkili amir tarafından belirlenir.

Üçüncü Bölüm: Yarım Zamanlı Çalışma Esasları, Yarım Zamanlı Çalışma Hakkından Yararlanamayacaklar, Mali ve Sosyal Haklar ile Hizmet Değerlendirmesi

Yarım Zamanlı Çalışma Esasları:

Yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanan memurun haftalık çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresinin yarısı olarak düzenlenir.

Haftalık çalışma gün ve saatlerinin belirlenmesinde aşağıdaki kurallara uyulur:

Haftalık çalışma günü 3 günden az olamaz.

Günlük 3 saatten az veya 8 saatten fazla çalışılamaz.

Yarım zamanlı çalışan memurun günlük çalışma saatleri günlere göre farklı olarak belirlenebileceği gibi günlük çalışma süresi eşit olarak da belirlenebilir.

Yarım zamanlı çalışma döneminde;

Memur, ilgili mevzuat gereğince tespit edilen günlük normal çalışmanın başlama ve bitiş saatleri dışında ve öğle dinlenme süresinde çalışamaz.

Memur, süt izni hariç olmak üzere mazeret izinleri ile yıllık izinlerini, 657 sayılı Kanunda belirtilen süreler kadar kullanır.

Kadın memura ayrıca süt izni verilmez.

Yetkili amir, hizmet ihtiyacına veya memurun talebine göre memurun haftalık yarım zamanlı çalışma gün ve saatlerinde, Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki defa değişiklik yapabilir.

Yarım zamanlı çalışma hakkının kullanımında kadın veya erkek memur ayrımı yapılmaz. Eşlerin her ikisinin de memur olması hâlinde, yarım zamanlı çalışma hakkından talepleri üzerine her iki eş de faydalanır.

Memur, aylıksız izin hariç olmak üzere, yarım zamanlı çalışma dönemi içinde kalan yıllık izin, hastalık izni, mazeret izni ve diğer izinlerde geçen süreler ile yarım zamanlı çalışma dönemi içinde kalan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yarım zamanlı çalışmış sayılır.

Yarım zamanlı çalışma hakkının kullanım süresi her bir çocuk için ayrı ayrı hesaplanır.

Yarım Zamanlı Çalışma Hakkından Yararlanamayacak Memurlar:

Şube müdürü ile dengi ve üstü yönetici unvanlı kadrolarda görev yapan memurlar ile yurt dışı teşkilatında görev yapan memurlar yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamaz.

Bu kapsama girmeyen ve yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak diğer memurlar, kamu hizmet sunumunu zafiyete uğratmayacak şekilde, ilgili kurum ve bakanlıkların teklifi üzerine Cumhurbaşkanlığı onayı ile belirlenir. (Örneğin, İl özel idarelerinde İçişleri Bakanının, diğer mahalli idarelerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanının teklifi gibi.)

Günün Yirmi Dört Saatinde Devamlılık Gösteren Hizmetler: Günün yirmi dört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde görev yapan memurun yarım zamanlı çalışma esasları, normal haftalık çalışma süresinin yarısı dikkate alınarak hizmet ihtiyacına göre kurumu tarafından belirlenir.

Mali ve Sosyal Haklar: Yarım zamanlı çalışan memura, yarım zamanlı çalışmaya başladığı tarihi izleyen ay başından itibaren mali haklar ile sosyal yardımlarına ilişkin her bir ödeme unsurunun yarısı esas alınarak ödeme yapılır. Bunların fiili çalışmaya bağlı ödemeleri hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanmaya devam olunur.

Hizmet Değerlendirmesi: Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ile ilgili mevzuatı gereğince aranan hizmet süreleri açısından yarım zamanlı çalışılan dönemdeki hizmet süreleri, yarım olarak dikkate alınır.

Yarım Zamanlı Çalışma Döneminde Yer Değiştirme Suretiyle veya Naklen Atanma ile Geçici Görevlendirme Hâlleri: Yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanmakta olan memurun kurum içinde aynı veya farklı kadro unvanına yer değiştirme suretiyle atanması veya başka kurumda bulunan aynı veya farklı kadro unvanına naklen atanması ve atandığı kadro unvanının, yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak kadro unvanları arasında yer almaması hâlinde memur, yarım zamanlı çalışma hakkını kullanmaya devam eder. Ancak bu durumda, memurun haftalık yarım zamanlı çalışacağı günler ve çalışma saatleri, 9. maddede belirtilen hususlara uygun olarak yetkili amir tarafından bir ay içinde yeniden belirlenebilir. Geçici görevlendirme hâlinde de bu hüküm uygulanır.

Dördüncü Bölüm: Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Sona Ermesi ve Kullanımını Kesmeyen Durumlar

Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Sona Erme Hâlleri: Yarım zamanlı çalışma hakkı, memurun;

Bu haktan yararlanamayacak kadro unvanlarına yer değiştirme suretiyle veya naklen atanması,

Kadro unvanının bu haktan yararlanamayacak kadro unvanlarına eklenmesi,

Bu haktan yararlanamayacak kadro unvanlarına vekâleten atanması veya görevlendirilmesi,

Çocuğunun hayatını kaybetmesi,

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması,

Normal zamanlı çalışmaya dönme talebi,

Çocuğunun ilkokula başlaması,

Çocuğunun ilkokula başlamaması hâlinde, ilgili mevzuata göre ilkokula başlaması gereken dönemin sona ermesi hâllerinde sona erer.

Bu durumlarda memur, hakkın sona erdiği tarihi izleyen ay başından itibaren normal zamanlı çalışmaya döner.

Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımını Kesmeyen Durumlar:

Yarım zamanlı çalışma hakkını kullanmakta iken aylıksız izne veya refakat iznine ayrılan memur, bu izinlerin bitiminde yarım zamanlı çalışma hakkını kullanmaya devam eder.

Yarım zamanlı çalışma hakkını kullanmakta iken bu haktan yararlanamayacak kadro unvanlarına vekâleten atanma veya görevlendirilme sebebiyle bu haktan yararlanması sona erdirilen memur, bu görevlerinin bitiminde yarım zamanlı çalışmaya devam eder.

Memur, yarım zamanlı çalışma hakkının 15. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre sona ermesinden sonra kadro unvanının bu haktan yararlanamayacak kadro unvanları arasından çıkarılması veya bu haktan yararlanabilecek bir kadro unvanına atanması durumunda da hakkı devam eder.

Beşinci Bölüm: Çeşitli ve Son Hükümler

Memuriyetten Önce Gerçekleşen Doğum veya Evlat Edinme: Doğumun veya evlat edinmenin Devlet memurluğuna atanmadan önce gerçekleşmesi hâlinde memur, göreve başlamak kaydıyla, yarım zamanlı çalışma dönemi içinde talebi üzerine bu haktan yararlanır.

Bildirim: Kurumlar, yarım zamanlı çalışmaya başlayan memurlar ile normal zamanlı çalışmaya dönen memurlara ilişkin bilgileri en geç otuz gün içinde kamu personel bilgi sisteminin bulunduğu kuruma bildirir.

Yürürlük: Bu Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme: Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.