14292,72%0,97
42,69% 0,01
50,18% 0,06
5956,04% 0,92
9548,83% 0,71
AK Parti’nin 2023 seçim vaatleri arasında yer alan ve sosyal yardımları kökten değiştirecek olan “Vatandaşlık Maaşı” uygulaması için hazırlıklar tamamlanma aşamasına geldi. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan bu sistem, Türkiye’de hiçbir hanenin asgari ücret seviyesinin altında bir gelirle kalmamasını garanti edecek. Yeni model, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi kapsamında 2026 yılında seçilecek pilot illerde uygulanmaya başlanacak.
“Vatandaşlık Maaşı” İçin Geri Sayım: Gelir Tamamlayıcı Destek Sistemi 2026’da Başlıyor
AK Parti’nin 2023 seçim beyannamesinde yer alan en dikkat çekici sosyal politika vaatlerinden biri olan “vatandaşlık maaşı” düzenlemesine ilişkin çalışmalar son aşamaya geldi. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yürütülen kapsamlı hazırlıkların ardından, modelin ilk etapta 2026 yılında belirlenen pilot illerde hayata geçirileceği duyuruldu.
Yeni sistemin temel amacı, Türkiye’de hiçbir hanenin asgari ücret seviyesinin altında bir gelirle yaşamamasını sağlamak ve kırılgan gruplara sürdürülebilir bir gelir güvencesi oluşturmak.
Hayata geçirilecek model, “Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi” başlığı altında uygulanacak. Bu yapıda, ailenin gelir düzeyi düzenli olarak izlenecek ve hane toplam geliri asgari ücreti karşılamıyorsa eksik kalan kısım devlet tarafından tamamlanacak.
Destek ödemeleri;
Hanede çalışan bulunmaması,
Toplam gelirin asgari ücret seviyesinin altında kalması,
durumlarında devreye girecek.
Bu kapsamda, hiçbir ailenin asgari gelir sınırının altında kalmasına izin verilmeyecek ve sistem, sosyal yardım politikalarında yeni bir standart oluşturacak.
Vatandaşlık maaşı yalnızca pasif bir yardım modeli olmayacak; aynı zamanda iş gücüne katılımı destekleyen bir yapıya sahip olacak. Ailede çalışabilir durumda olan bireyler için istihdam danışmanlığı, yönlendirme desteği ve çeşitli teşvik mekanizmalarının devreye alınması planlanıyor.
Bu yönüyle model, sosyal yardım sisteminin bağımlılık oluşturan yapısından uzaklaşarak çalışmayı teşvik eden modern bir sosyal politika aracı olarak konumlanacak.
Uygulama, ilk olarak seçilecek birkaç pilot ilde sınırlı ölçekte denenerek başlatılacak. Pilot sürecin ardından yapılacak analizler doğrultusunda sistemin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri tespit edilecek. Başarılı sonuç alınması hâlinde vatandaşlık maaşı ülke genelinde yaygınlaştırılacak.
Cumhurbaşkanlığı 2026 Yılı Programı’nda, sosyal yardım mekanizmalarının yeniden yapılandırılacağı vurgulanarak, aile odaklı, fert bazında gelir garantisi sağlayan entegre bir modelin inşa edileceği belirtilmişti. Bu açıklama, yeni dönemin sosyal devlet yaklaşımında köklü bir dönüşümün sinyalini veriyor.
Vatandaşlık maaşı benzeri gelir destek modelleri yalnızca hükümet çevrelerinden değil, diğer siyasi partilerden de destek görüyor.
MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı değerlendirmede, aile bazlı gelir tamamlama modelinin Türkiye için gerekli olduğunu belirterek şu ifadeleri kullanmıştı:
“Belirlenen asgari refah seviyesine ulaşamayan ailelere aradaki farkın düzenli olarak ödenmesi gerektiğini düşünüyoruz.”
Kalaycı, dünyada “vatandaşlık temel geliri”, “evrensel gelir desteği” ve “garanti edilmiş gelir” gibi örneklerle uygulanan modellerden söz ederek, Türkiye’de hak temelli bir gelir güvencesinin hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekti.
Uzmanlar, vatandaşlık maaşı modelinin sosyal politika tarihinde önemli bir kırılma noktası olacağını belirtiyor. Yeni sistem sayesinde, sosyal yardımlar daha şeffaf, izlenebilir ve standart bir yapıya kavuşacak. Hanenin gelir seviyesi esas alınacak ve destekler yalnızca ihtiyaç durumunda otomatik olarak aktive edilecek.
Bu yaklaşımın, yoksulluğu azaltma, gelir eşitsizliğini dengeleme ve sosyal adaleti güçlendirme noktasında etkili bir araç olacağı değerlendiriliyor.
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.