Türkiye'de prim günü ve emeklilik şartları üzerine önemli bir düzenleme gündeme geliyor. Yeni yasama döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) gündeminde olması beklenen bu düzenleme, SSK ve Bağ-Kur prim günlerinin eşitlenmesini hedefliyor.
Bu kapsamda, Bağ-Kur sigortalılarının emeklilik süresi önemli ölçüde kısaltılacak ve küçük esnaflar başta olmak üzere milyonlarca vatandaş erken emeklilik fırsatına kavuşabilecek.
Mevcut Durum ve Değişiklikler
Mevcut durumda Bağ-Kur sigortalılarının emeklilik için tamamlaması gereken prim gün sayısı 9.000'dir. SSK'lılar için bu sayı 7.200 olarak belirlenmiş durumda. Bu fark, özellikle küçük esnaflar ve çiftçiler için ciddi bir yük oluşturuyor. Yapılacak yeni düzenleme ile Bağ-Kur'luların prim gün sayısı 7.200'e indirilecek, böylece 5 yıl daha erken emekli olabilme imkanı doğacak.
Bu düzenleme, 1 milyondan fazla küçük esnaf ve çiftçiyi yakından ilgilendiriyor. Çünkü 9.000 prim günü yerine 7.200 prim günü ile emekli olma imkanı, esnafların emeklilik planlarını yeniden gözden geçirmelerine neden olabilir. Yeni yasa hayata geçerse, Bağ-Kur sigortalıları da SSK’lılarla aynı prim gün sayısı ile emekli olabilecekler.
EYT'liler ve Kapsam
Düzenlemenin kapsamı, erken emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) için de umut verici olabilir. Eğer bu düzenleme EYT’lileri de kapsayacak şekilde genişletilirse, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olan Bağ-Kur’lular da 9.000 gün prim ödemeden 7.200 günle emekli olma hakkı kazanabilecekler. Ancak, şu anki beklentiler bu düzenlemenin öncelikle küçük esnaf ve çiftçileri hedef aldığı yönünde
Bu bağlamda düzenlemenin kapsamına ilişkin kriterler de belirleyici olacak. Esnafın yanında çalışan işçi sayısı, basit usulde vergilendirilme ve vergiden muaf esnaf olma gibi hususlar, bu düzenlemeden kimlerin yararlanabileceğini belirleyecek. Bu kriterlere uyan küçük esnaf ve çiftçiler, 5 yıl daha az prim ödeyerek erken emeklilik imkanına sahip olacaklar.
Kadın ve Erkekler İçin Eşit Prim Günü Şartı
Düzenleme, hem kadın hem de erkek Bağ-Kur sigortalıları için prim gün sayısının eşitlenmesini de içerecek. 8 Eylül 1999 ile 30 Ocak 2008 tarihleri arasında sigortalı olan Bağ-Kur’lular için prim gün sayısı 9.000 olarak belirlenmişti. Bu süre erkeklerde 60 yaşında, kadınlarda ise 58 yaşında emeklilik şartıyla birleştirilmişti. Ancak yeni düzenleme ile bu süre 7.200 güne indirilecek. Bu da kadın ve erkeklerde prim günü eşitliği sağlayacak.
Bu düzenleme kapsamında prim gününü dolduran sigortalılar, emeklilik yaşını beklemek zorunda olacaklar. Yani 7.200 prim gününü tamamlayan bir Bağ-Kur’lu, sigortalılık başlangıç tarihine göre belirlenen emeklilik yaşını da doldurduğunda emekliliğe hak kazanacak. Ancak, 7.200 gün prim ödense bile yaş şartı sağlanmadıkça emekli olunamayacak.
2008 Sonrası Sigortalılar İçin Yeni Durum
1 Mayıs 2008 sonrası sigortalılığı başlayan Bağ-Kur’lular için ise prim günü şartı 9.000 gün olarak uygulanmaya devam edecek. Kadınlar için 58, erkekler için 60 olan emeklilik yaşı da geçerli olacak. Fakat, yapılacak düzenleme ile prim gün sayısı 7.200’e indirilebilecek. Bu indirimle birlikte, Bağ-Kur sigortalıları da 7.200 günle emekli olma imkanına kavuşacaklar.
Bu prim gün indirimi, özellikle 2008 sonrası sigortalılar için büyük önem taşıyor. Çünkü mevcut sistemde 9.000 gün prim ödeme şartı, küçük esnaf için önemli bir zorluk oluşturuyor. Bu nedenle, 7.200 prim günü ile emeklilik şartı hem kadınlar hem de erkekler için avantajlı hale gelecek.
Son 7 Yıla Göre Emeklilik Kurumu Belirleniyor
Mevcut sistemde, farklı kurumlarda çalışan sigortalılar için iki farklı emeklilik hesabı yapılıyor. 1 Ekim 2008’den önce sigortalı olanlar için emeklilik kurumu, son 7 yıllık sigortalılık süresindeki 1.261 güne göre belirleniyor. Bu sürede hangi kurumda 3,5 yıl ve üzeri çalışılmışsa, o kurum emeklilik kurumu olarak belirleniyor.
Ancak 1 Ekim 2008 sonrasında sigortalı olanlar için bu durum değişiyor. Sigortalı hangi kurumdan daha fazla prim ödemişse, emekliliği o kurumdan gerçekleştiriliyor. Yapılacak düzenleme ile Bağ-Kur ve SSK prim gün sayılarının eşitlenmesi durumunda, bu hesaplama yöntemine gerek kalmayabilir. Böylece sigortalıların hangi kurumda daha fazla prim ödemiş oldukları önemini yitirebilir.
Emeklilik Sistemi Üzerindeki Etkiler
Yeni düzenlemenin küçük esnaf ve çiftçiler üzerinde olumlu etkileri olması bekleniyor. Prim gün sayısının 7.200'e düşürülmesiyle Bağ-Kur’lular, SSK’lılar ile aynı şartlarda emekliliğe hak kazanabilecek. Bu durum, özellikle 9.000 gün prim doldurmanın zor olduğu meslek gruplarında çalışanlar için büyük bir fırsat sunacak. Ayrıca, kapsamın genişletilmesi halinde EYT’lilerin de bu avantajdan faydalanması mümkün olabilir.
Türkiye'deki emeklilik sistemi üzerinde yapılacak bu düzenlemeler, milyonlarca Bağ-Kur sigortalısının erken emekli olmasına imkan tanıyacak. Kapsamın genişletilmesi ve uygulamanın esnaf dışındaki gruplara da yayılması ise, emeklilik reformlarının daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlayacak.
