Borç sarmalındaki emekliler için icra dairelerinde yaşanan "baskı altında onay" dönemine Yargıtay son noktayı koydu! Bir emeklinin, ödeme emrini aldığı saniyede borcu kabul edip maaşının tamamının haczedilmesine izin vermesi hukuk sisteminde deprem etkisi yarattı. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25 üyenin katılımıyla gerçekleştirdiği toplantıda; icra takibi resmen kesinleşmeden verilen hiçbir "haciz onayı"nın geçerli olmayacağına hükmetti. Borçlunun iradesinin sakatlanabileceği ve haciz baskısı altında verilen beyanların geçersiz sayılacağı bu yeni içtihat, icra müdürlüklerindeki tüm usulleri değiştirecek. Peki, daha önce verilen onaylar ne olacak? Hangi aşamadan sonra yapılan muvafakatler geçerli sayılır? Emekli maaşını koruma altına alan bu tarihi kararın şifreleri ve borçlu haklarını yeniden tanımlayan detaylar haberimizde...
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, icra takibi süreçlerinde emeklileri doğrudan ilgilendiren ve uygulamayı kökten etkileyen emsal bir karara imza attı. Kararda, borçlu bir emeklinin ödeme emrini aldığı gün, tek dilekçe ile hem borcu kabul etmesi hem de emekli maaşının tamamının haczedilmesine muvafakat vermesinin hukuka aykırı olduğu açıkça vurgulandı.
Yüksek Mahkeme, icra hukukunun temel ilkesini bir kez daha hatırlattı: Önce icra takibi kesinleşir, ardından haciz işlemleri gündeme gelir. Bu sıraya aykırı şekilde verilen onayların geçerlilik taşımadığı belirtildi.
Dosya kapsamına göre borçlu emekli, ödeme emrini aldıktan hemen sonra icra müdürlüğüne başvurarak yasal sürelerden feragat ettiğini ve maaşının tamamına haciz konulmasına razı olduğunu bildirdi. Ancak bu beyan, icra takibi henüz kesinleşmeden yapıldığı için hukuki tartışmaya konu oldu.
İlk derece mahkemesi, takibin kesinleşmediği gerekçesiyle emekli maaşına konulan haczi kaldırdı. Bölge Adliye Mahkemesi ise bu kararı kaldırarak haczi geçerli saydı. Dosyanın temyize taşınması üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesi devreye girdi.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, hacze muvafakatin geçersiz olduğuna hükmederek kararı bozdu. Bölge Adliye Mahkemesi'nin direnmesi üzerine dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na taşındı. 25 üyeyle toplanan Kurul, oy çokluğuyla verdiği kararda şu tespiti yaptı:
Takibin kesinleşmesiyle aynı tarihte, aynı dilekçe içinde verilen hacze muvafakat, önceden verilmiş izin niteliği taşır ve hukuken geçerli kabul edilemez.
Kurul ayrıca, borçlunun haciz tehdidi ve psikolojik baskı altında iradesinin zedelenebileceğine dikkat çekerek, bu tür beyanların sınırsız bağlayıcılığa sahip olamayacağını vurguladı.
Kararla birlikte emekli maaşına konulan haciz kaldırıldı ve karar emsal niteliği kazandı. Bu içtihat, emeklilerin icra süreçlerinde daha güçlü bir hukuki koruma altına alındığını gösterirken, icra müdürlükleri ve alacaklılar açısından da usul sırasına uyulmasının zorunlu olduğunu ortaya koydu.
Uzmanlara göre karar, icra hukukunda "rızanın zamanı" kavramını yeniden tanımlarken, haciz baskısı altında verilen beyanların otomatik olarak geçerli sayılamayacağını net biçimde ortaya koyuyor.