Akran zorbalığının eğitim süreçlerindeki yükselen grafiğine karşı İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü, ezber bozan bir projeyle harekete geçti. Şehrin 25 farklı ilçesinde eş zamanlı olarak hayata geçirilen "Nezaket Atölyeleri", sadece teorik bilgi vermekle kalmıyor; öğrencileri empati odaklı bir serüvene çıkarıyor. Çocukların drama ve tiyatro yoluyla birbirlerinin hislerini anlamaya çalıştığı bu atölyelerde, nezaket bir yaşam biçimi olarak işleniyor. İlkokullardan başlayan bu büyük dalganın, ailelerin de katılımıyla nasıl bir toplumsal dönüşüme dönüşeceği merak konusu. Peki, projenin içeriğinde neler var? Hangi kademeler kapsama dahil edilecek? İşte İstanbul'un okul bahçelerindeki iklimi değiştirecek devrim niteliğindeki o projenin tüm bilinmeyenleri...
İSTANBUL'DA AKRAN ZORBALIĞINA KARŞI YENİ MODEL: NEZAKET ATÖLYELERİ
Son yıllarda yapılan araştırmalar, akran zorbalığının çocuklar üzerindeki psikolojik ve sosyal etkilerinin giderek arttığını ortaya koyuyor. Bu tablo karşısında İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü, öğrencilerin davranış farkındalığını artırmaya yönelik kapsamlı bir uygulamayı hayata geçirdi. İstanbul'un 25 ilçesinde kurulan nezaket atölyeleri, çocuklara empati kurma, doğru iletişim geliştirme ve zorbalıkla baş etme becerileri kazandırmayı amaçlıyor.
Nezaket atölyelerinde klasik anlatım yöntemlerinin ötesine geçiliyor. Öğrenciler, günlük hayatta karşılaşabilecekleri zorbalık senaryolarını tiyatro ve canlandırma çalışmalarıyla deneyimliyor. Bu uygulamalar sayesinde çocuklar, hem zorbalığa maruz kalan hem de zorbalık yapan tarafın duygularını anlama fırsatı buluyor.
Yetkililer, uygulamalı eğitimin çocukların davranış değişikliğinde daha kalıcı sonuçlar doğurduğunu vurguluyor.
Proje, öncelikli olarak ilkokul düzeyinde uygulanmaya başladı. Bu tercihin temelinde, davranış kalıplarının erken yaşta şekillenmesi yatıyor. İl Milli Eğitim Müdürlüğü, sene sonuna kadar nezaket atölyelerinin ortaokul ve lise kademelerine de yaygınlaştırılmasını planlıyor.
Amaç, akran zorbalığıyla mücadelenin yalnızca belirli bir yaş grubuyla sınırlı kalmaması ve tüm eğitim sürecine yayılması.
İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Murat Mücahit Yentür, nezaket atölyelerinin ikinci dönem itibarıyla öncelikli projeler arasında yer aldığını ifade etti. Yentür, psikolojik sağlamlık, akran nezaketi ve aile yılı çalışmalarının birlikte ele alındığını belirtti.
Yentür, İstanbul'daki resmi ve özel tüm okullarda, tüm eğitim kademelerini kapsayan bütüncül bir yaklaşım benimsediklerini dile getirdi.
Projede yalnızca öğrenciler değil, veliler de hedef kitle içinde yer alıyor. İlerleyen süreçte ailelere yönelik bilgilendirme toplantıları ve bilinçlendirme eğitimleri düzenlenmesi planlanıyor. Böylece okul ve aile arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Yetkililer, zorbalıkla mücadelenin yalnızca okul ortamıyla sınırlı kalmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Nezaket atölyeleriyle birlikte İstanbul genelinde daha duyarlı, empati kurabilen ve sağlıklı akran ilişkileri geliştiren bir öğrenci profili oluşturulması hedefleniyor. Projenin, ilerleyen dönemlerde daha geniş kapsamlı bir modele dönüştürülerek sürdürüleceği ifade ediliyor.
NEZAKET ATÖLYELERİNDE UYGULANAN ÖRNEK ETKİNLİKLER
İstanbul genelinde hayata geçirilen nezaket atölyelerinde, öğrencilerin yalnızca dinleyen değil, aktif katılımcı olduğu etkinlikler öne çıkıyor. Uygulamalar, çocukların davranış farkındalığını artırmayı ve empati becerilerini güçlendirmeyi hedefliyor.
Öne çıkan etkinlik başlıkları şöyle:
Rol Değiştirme Çalışmaları:
Öğrenciler, zorbalığa uğrayan ve zorbalık yapan karakterleri canlandırarak olaylara farklı bakış açılarıyla yaklaşmayı öğreniyor.
Duygu Kartları Atölyesi:
Çocuklar, verilen durumlara göre hissettikleri duyguları kartlar üzerinden ifade ediyor. Bu çalışma, duyguları tanıma ve ifade etme becerisini geliştiriyor.
Nezaket Çemberi:
Sınıf içinde yapılan grup çalışmasında öğrenciler, birbirlerine olumlu geri bildirimler veriyor. Amaç, güvenli ve destekleyici bir iletişim ortamı oluşturmak.
Günlük Hayat Senaryoları:
Teneffüs, sınıf içi iletişim ve sosyal medya kullanımı gibi alanlarda karşılaşılabilecek zorbalık örnekleri uygulamalı olarak ele alınıyor.
Yetkililer, bu etkinliklerin çocukların davranış kalıplarında gözle görülür bir fark yarattığını belirtiyor.
Eğitimciler ve çocuk psikolojisi uzmanları, akran zorbalığının yalnızca anlık bir sorun olmadığını, uzun vadeli etkiler doğurabildiğini vurguluyor.
Uzmanlara göre akran zorbalığının başlıca etkileri şunlar:
Özgüven kaybı ve içe kapanma
Akademik başarıda düşüş
Kaygı bozukluğu ve okul fobisi
Sosyal ilişkilerden kaçınma
Uzun vadede depresyon riskinde artış
Uzmanlar, erken yaşta müdahale edilmeyen zorbalık vakalarının yetişkinlik döneminde de sosyal ve psikolojik sorunlara zemin hazırlayabileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle, nezaket atölyeleri gibi önleyici çalışmaların, sorunu ortaya çıktıktan sonra çözmekten çok daha etkili olduğu ifade ediliyor.
Uzmanlar, akran zorbalığının çoğu zaman çocuklar tarafından açıkça dile getirilmediğini belirtiyor. Bu noktada velilerin bazı davranış değişikliklerini yakından takip etmesi büyük önem taşıyor.
Velilerin dikkat etmesi gereken erken uyarı işaretleri:
Okula gitmek istememe veya ani devamsızlıklar
Nedensiz karın ağrısı, baş ağrısı şikâyetleri
İçe kapanma, sessizlik veya aşırı sinirlilik
Eşyaların sık sık kaybolması veya zarar görmesi
Ders başarısında ani düşüş
Sosyal ortamlardan kaçınma
Uzmanlar, bu belirtilerden bir veya birkaçının görülmesi halinde, okul rehberlik servisiyle iletişime geçilmesini ve çocuğun yargılanmadan dinlenmesini öneriyor.
Yetkililer, nezaket atölyelerinin tek başına yeterli olmayacağını, okul ve aile arasındaki güçlü iletişimin sürecin başarısında belirleyici olduğunu ifade ediyor. Amaç, çocukların kendilerini güvende hissettikleri, saygı temelli bir eğitim ortamı oluşturmak.