Türkiye, sosyal güvenlik ve sosyal yardım sisteminde köklü bir değişikliğe gidiyor. Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK) ve hükümetin gündeminde olan yeni modelle, en düşük emekli aylığı alanlara yönelik "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi" (Vatandaşlık Maaşı) hayata geçirilecek. Bu düzenlemeyle emekli maaşlarının her yıl kanunla artırılması uygulamasının yerini, hane gelirini baz alan kalıcı bir destek sistemi alacak.
Hazırlanan plana göre, "Vatandaşlık Maaşı" uygulaması Haziran ayında pilot olarak başlatılacak ve 2027 yılından itibaren tüm Türkiye genelinde uygulanacak. Bu sistemle her hane için bir taban gelir seviyesi belirlenecek. Emekli aylığı bu seviyenin altında kalan vatandaşlara devlet tarafından gelir desteği sağlanarak aradaki fark kapatılacak. Böylece en düşük emekli aylıklarının her dönem meclis kararıyla artırılması zorunluluğu ortadan kalkacak.
AK Parti kurmayları, mevcut sistemde bir emekliye karşılık 1,6 çalışan düştüğünü, sağlıklı bir sistem için bu oranın 4'e 1 olması gerektiğini vurguluyor. EYT düzenlemesi ve kayıt dışı istihdam nedeniyle bozulan aktüeryal dengeyi düzeltmek amacıyla şu adımlar atılacak:
Aylık Bağlama Sistemi Değişiyor: Çalışanların sistemde daha uzun süre kalmasını teşvik edecek, prim ödedikçe maaşı artıracak bir model üzerinde çalışılıyor.
Kapsam Genişliyor: Düşük gelirli esnaf, çiftçi ve mevsimlik işçiler için özel sigorta programları oluşturulacak.
Adalet Sağlanacak: Çok prim ödeyen ile az prim ödeyen arasındaki maaş makasının kapanmasıyla ilgili eleştiriler, yeni aylık bağlama sistemiyle çözülecek.
Yeni sisteme geçiş öncesinde kısa vadeli adım olarak, en düşük emekli aylığını 20 bin liraya yükseltecek kanun teklifi 15 Ocak Perşembe günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülecek. Bu artıştan yaklaşık 4,9 milyon emeklinin yararlanması beklenirken, düzenlemenin 2026 yılı bütçesine maliyetinin 110,2 milyar lira olacağı öngörülüyor.