Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, emeklilik sonrası çalışma hayatına devam eden vatandaşlar için çok konuşulacak bir emsal karara imza attı. Yüksek mahkeme, emekli olduktan sonra eski işvereninin rakibi olan bir firmada göreve başlayan işçinin, sözleşmedeki "rekabet yasağı" maddesini ihlal ettiğine hükmetti. Bu karar, özellikle teknik bilgi birikimine sahip çalışanların emeklilik sonrası iş tercihlerinde yeni bir dönemi başlatıyor.
Olay, Ankara merkezli bir akümülatör üretim tesisinde yaklaşık 9 yıl boyunca emek veren bir personelin emekli olmasıyla başladı. İşçi ile işveren arasında imzalanan hizmet sözleşmesinde, işten ayrılma tarihinden itibaren 2 yıl boyunca Ankara veya İstanbul illerindeki rakip kuruluşlarda çalışmayacağına dair bağlayıcı bir madde yer alıyordu. Ancak ilgili çalışan, emekli olur olmaz rakip bir firmada işbaşı yapınca konu yargıya taşındı.
Yerel mahkeme, iş sözleşmesindeki kısıtlamayı haklı bularak işçinin sözleşmeyi ihlal ettiğine karar verdi ve belirlenen cezai şartın ödenmesine hükmetti. Ancak istinaf aşamasında karar bozuldu. İstinaf mahkemesi, işçinin fiilen Çankırı'da görev yaptığını, rakip firmanın genel merkezinin Ankara'da olmasının rekabet yasağını ihlal etmeyeceğini belirterek "çalışma özgürlüğü" vurgusuyla davayı reddetti.
Dosyayı inceleyen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tartışmalara son noktayı koydu. Kurul, sözleşmelerde yer alan "teşebbüs" ifadesinin sadece fiziksel bir fabrika binası veya adresle kısıtlanamayacağını belirtti. Kararda şu detaylar öne çıktı:
Ekonomik Bütünlük: Teşebbüs, ticari işletmenin ekonomik yapısını ve karar alma mekanizmalarını bir bütün olarak kapsar.
İhlal Onayı: İşçinin fiilen farklı bir şehirde (Çankırı) çalışıyor olsa bile, rakip firmanın yönetim merkezinin sözleşmede yasaklanan iller dahilinde olması ihlal için yeterli görüldü.
Emeklilik İstisna Değil: Emeklilik nedeniyle işten ayrılmak, personeli daha önce imzaladığı rekabet yasağı sorumluluğundan muaf tutmuyor.
Kararı değerlendiren sosyal güvenlik hukukçuları, bu kararın özellikle kalifiye ve stratejik bilgiye sahip çalışanlar için bağlayıcı olduğunu hatırlatıyor. Eğer iş sözleşmenizde makul süre ve coğrafi sınırları belirlenmiş bir rekabet yasağı maddesi varsa, emekli olduktan sonra rakip firmaya geçmek ciddi tazminat yükümlülükleri doğurabilir.
Önemli Not: Şirketlerin sadece şube adresleri değil, genel ticari nüfuz alanları ve ekonomik yapıları "rekabet" kapsamında değerlendiriliyor.