Resmi Gazete'nin 10 Mart 2026 tarihli sayısında yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı, sağlık personelinin nöbetlerinde belirli saat sınırını aşan süreler için ücret ödenmemesini öngören düzenlemeyi iptal etti. Mahkeme, Devlet Memurları Kanunu'ndaki bu hükmün Anayasa'daki zorla çalıştırma yasağına aykırı olduğuna hükmetti.
Aile ve Toplum Sağlığı Merkezlerine Etkisi
Karar, özellikle aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinde görev yapan personelin tuttuğu nöbetler açısından önemli sonuçlar doğurabilecek nitelikte.
Çanakkale'den Gelen Başvuru
İptal başvurusu, Çanakkale 2. İdare Mahkemesi tarafından yapıldı. Mahkeme, nöbet ücretinin ödenmemesine ilişkin bir davada uygulanacak kuralın Anayasa'ya aykırı olabileceği kanaatine vararak Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Başvuruya konu düzenleme, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ek 33. maddesinin üçüncü cümlesiydi.
Üst Sınır Getiren Kural
İptal edilen kural, sağlık personelinin tuttuğu nöbetler için ücret ödenebilecek süreleri sınırlandırıyordu. Buna göre aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, diğer yerlerde ise 130 saatten fazla nöbet tutulması halinde bu süreler için ücret ödenmiyordu. Bu durum, personelin fiilen nöbet tutmasına rağmen belirli bir sınırın üzerindeki çalışmalar için ücret alamaması sonucunu doğuruyordu.
Zorla Çalıştırmaya Dönüşebilir
Anayasa Mahkemesi kararında, kamu hizmeti için nöbet tutulmasının doğal olduğu ancak bunun karşılığının verilmesi gerektiği vurgulandı. Mahkemeye göre, belirli bir sınırı aşan nöbetler için ücret ödenmemesi sağlık çalışanlarına orantısız bir yük getiriyor ve çalışanların dinlenme hakkı ile emek karşılığı ücret alma hakkını zedeliyor. Bu nedenle söz konusu kuralın Anayasa'nın 18. maddesindeki zorla çalıştırma yasağına aykırı olduğu sonucuna varıldı.
Oybirliğiyle Alınan Karar
Anayasa Mahkemesi, Devlet Memurları Kanunu'nun ek 33. maddesindeki itiraz konusu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğuna karar vererek iptaline oybirliğiyle hükmetti. Karar 26 Kasım 2025 tarihinde verildi ve 10 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Kararı görmek için tıklayın.
Bu iptal kararıyla, sağlık personelinin tuttuğu nöbetlerde belirlenen üst sınırların üzerindeki süreler için ücret ödenmemesine dayanak oluşturan hüküm yürürlükten kaldırılmış oldu.